Γιατί κρυσταλλώνει το μέλι; article cover image

Γιατί κρυσταλλώνει το μέλι;

03|12|2023

Η κρυστάλλωση του μελιού είναι μία από τις γνωστότερες φυσικές του ιδιότητες. Πρόκειται για μία απόλυτα φυσική ιδιότητα που, θεωρητικά, χαρακτηρίζει όλα τα μέλια, εκτός από αυτά του πεύκου και της ελάτης. Η ιδιότητα αυτή του μελιού συχνά αποκαλείται ζαχάρωμα, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να συνδέουν αυτή την ιδιότητα του μελιού με τη νοθεία. Αυτό, βέβαια, δεν είναι αληθές, όπως θα δούμε στη συνέχεια.

Γιατί κρυσταλλώνει το μέλι;

Το μέλι θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε ως υπέρκορο διάλυμα ζαχάρων σε νερό. Ως υπέρκορο διάλυμα, λοιπόν, είναι ασταθές, έχοντας την τάση να σταθεροποιηθεί με την καταβύθιση της περίσσειας ποσότητας ζαχάρων που βρίσκεται σε αυτό. Οι πρώτοι κρύσταλλοι που καταβυθίζονται, λειτουργούν ως πόλοι έλξης και άλλων, με συνέπεια την δημιουργία μεγαλύτερων συσσωματωμάτων, το σύνολο των οποίων δημιουργεί την εικόνα του κρυσταλλωμένου νερού. Αναλυτικότερα, κατά τη διαδικασία της κρυστάλλωσης η γλυκόζη αφυδατώνεται και παίρνει τη μορφή κρυστάλλου. Οι κρύσταλλοι σχηματίζουν ένα πλέγμα (lattice), που ακινητοποιεί άλλα συστατικά του μελιού σε ένα εναιώρημα, το οποίο παρουσιάζεται ημι-στερεό.

Το μέλι δεν κρυσταλλώνει με τον ίδιο τρόπο. Σε γενικές γραμμές το μέλι που έχουμε στο σπίτι μας μπορεί να υποστεί κρυστάλλωση με δύο τρόπους.

Η ομοιόμορφη κρυστάλλωση, κατά την οποία σχηματίζονται μικροί κρύσταλλοι, οι οποίοι κατανέμονται σε όλη την μάζα του μελιού. Στην περίπτωση αυτή το μέλι δίνει την εμφάνιση του «πηγμένου», αλλά δεν κινδυνεύει να ξινίσει. Τα ελληνικά μέλια συνήθως κρυσταλλώνουν με αυτόν τον τρόπο.

Παράγοντες που επηρεάζουν την κρυστάλλωση του μελιού

Το μέλι, ανάλογα με την φυσική του προέλευση και την χημική του σύνθεση, κρυσταλλώνει γρήγορα, αργά ή και καθόλου. Από τους παράγοντες που επηρεάζουν την κρυστάλλωσή του, οι κυριότεροι είναι:

  • Η συγκέντρωση γλυκόζης: Η μεγάλη συγκέντρωση γλυκόζης στο μέλι, ευνοεί τη γρήγορη κρυστάλλωση, ιδιαίτερα όταν αυτή ξεπεράσει το 30%.
  • Το νερό: Το μέλι περιέχει γενικά μια ποσότητα νερού, συνήθως κάτω από 20%. Όσο χαμηλότερη αυτή, τόσο πιο γρήγορα κρυσταλλώνει το μέλι, ιδιαίτερα δε όταν η υγρασία πέφτει κάτω από το 14%.
  • Οι πυρήνες συμπύκνωσης: Διάφορες ξένες ύλες, όπως γύρη, κερί, κρύσταλλοι γλυκόζης, λειτουργούν ως πυρήνες, πάνω στους οποίους κολλούν και άλλοι κρύσταλλοι γλυκόζης, με αποτέλεσμα να επιταχύνεται η κρυστάλλωση.
  • Η θερμοκρασία διατήρησης: Η θερμοκρασία που ευνοεί την κρυστάλλωση του μελιού είναι αυτή των 14 oC. Σε χαμηλότερες θερμοκρασίες το ιξώδες του μελιού αυξάνει, με αποτέλεσμα την μείωση του συντελεστή διάχυσης και την καθυστέρηση της δημιουργίας κρυστάλλων. Στους -45 oC το μέλι μπορεί να διατηρηθεί σε ρευστή φάση για απεριόριστο χρόνο. Αντίστοιχα και σε υψηλότερες θερμοκρασίες καθυστερεί η κρυστάλλωση, καθώς αυξάνεται η κινητικότητα των διαφόρων μορίων.

Όπως φαίνεται στον Πίνακα 1, η ταχύτητα κρυστάλλωσης των κυριότερων αμιγών κατηγοριών μελιού διαφέρει σημαντικά. Το μέλι μελιτώματος (πεύκου και ελάτης) δεν κρυσταλλώνει ή κρυσταλλώνει με πολύ αργό ρυθμό, ενώ τα ανθόμελα κρυσταλλώνουν με σχετικά γρήγορο ρυθμό.

Πως θα επαναφέρουμε το μέλι στην αρχική του κατάσταση

Το κρυσταλλωμένο μέλι μπορούμε να το ρευστοποιήσουμε, ώστε να επανέλθει στην αρχική του κατάσταση. Επειδή η θέρμανση μπορεί να επηρεάσει κάποια από τα χαρακτηριστικά του μελιού, θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ήπια. Ο καλύτερος τρόπος είναι με τη χρήση μπεν-μαρί, βάζοντας μια κατσαρόλα με νερό, όπου έχει τοποθετηθεί το βάζο με το μέλι, μέσα σε μια μεγαλύτερη επίσης με νερό. Το νερό στη μεγάλη κατσαρόλα βράζει, το νερό στη μικρή θερμαίνεται και ρευστοποιεί το μέλι. Αν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε μια κατσαρόλα θα πρέπει να προσέξουμε πάρα πολύ ώστε να μη θερμανθεί πολύ το νερό, αλλά ούτε ο πυθμένας της κατσαρόλας. Σε γενικές γραμμές, το νερό μέσα στο οποίο βρίσκεται το μέλι θα πρέπει να έχει θερμοκρασία γύρω στους 45 οC, να αποφεύγεται δε θερμοκρασία πάνω από 60 οC.

Το μέλι μπορούμε να το ρευστοποιήσουμε και στον φούρνο μικροκυμάτων, προσέχοντας πάρα πολύ και αναδεύοντας τακτικά το μέλι. Επειδή τα μικροκύματα θερμαίνουν πολύ το μέλι, θα πρέπει να το βάζουμε για μικρά διαστήματα (20-30 δευτερόλεπτα) και να το αναδεύουμε, ώστε να ρευστοποιηθεί όσο γίνεται πιο γρήγορα και με τη μικρότερη αρνητική επίδραση. Τέλος, το μέλι μπορεί να ρευστοποιηθεί βάζοντάς το πάνω στο καλοριφέρ το χειμώναόχι, όμως, με απευθείας έκθεση στον ήλιο επειδή το φως καταστρέφει διάφορα συστατικά του μελιού.

Όπως ήδη αναφέρθηκε, η κρυστάλλωση είναι μια απόλυτα φυσική κατάσταση του μελιού, η οποία επηρεάζεται από διάφορους φυσικούς παράγοντες, είναι δε αναστρέψιμη. Ακόμα, πρέπει να τονίσουμε ότι η κρυστάλλωση δεν έχει καμία σχέση με την νοθεία του μελιού, αν και ορισμένοι καταναλωτές θεωρούν το μέλι που κρυσταλλώνει, νοθευμένο. Για το λόγο αυτό, με την κατάλληλη επεξεργασία μπορούμε να επαναφέρουμε το μέλι στην αρχική του κατάσταση, χωρίς να χάσει τις φυσικές του ιδιότητες και την θρεπτική του αξία.

ellinikigeorgia.gr

Ετικέτες

Share

Σχόλια

Εγγραφή
Ειδοποίησέ με για
guest
0 Σχόλια
Σχόλια γραμμής
Δες όλα τα σχόλια

ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

Title ad
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ cover image

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ

Ο καρκίνος του μαστού είναι η συχνότερη νεοπλασία που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη και το ποσοστό εμφάνισής του αυξάνεται ανάλογα με την…

διάβασε περισσότερα
Ανθρώπινες Σχέσεις στην εποχή του διαδικτύου cover image

Ανθρώπινες Σχέσεις στην εποχή του διαδικτύου

Στην εκπομπή “Θέλω την υγεία μου” και τον δημοσιογράφο Ιωάννη Τσιάτσιο, μιλάει για τις ανθρώπινες σχέσεις στην εποχή του διαδικτύου, η Ψυχολόγος…

διάβασε περισσότερα
Σύγχρονες παθήσεις και οι εργαστηριακές εξετάσεις τους cover image

Σύγχρονες παθήσεις και οι εργαστηριακές εξετάσεις τους

O Γεώργιος Ράπτης Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ενημερώνει στην εκπομπή 60′ Θέμα Υγείας για τις παθήσεις της εποχής μας…

διάβασε περισσότερα
Αντιμυλλέριος Ορμόνη – ΑΜΗ cover image

Αντιμυλλέριος Ορμόνη – ΑΜΗ

Η AMH χρησιμοποιείται ως δείκτης σε παθήσεις που αφορούν την ανάπτυξη των γεννητικών οργάνων, τη λειτουργία των γονάδων και τη γονιμότητα. Πιο…

διάβασε περισσότερα
Οι 7 σούπες που θα λατρέψεις και οι ιδιότητές τους. cover image

Οι 7 σούπες που θα λατρέψεις και οι ιδιότητές τους.

Ένα γεύμα που θα σε θρέψει, θα σε χαλαρώσει και πολύ απλά θα ζεστάνει τα σωθικά σου τις κρύες μέρες του χειμώνα…

διάβασε περισσότερα
Ανακαλούνται πατατάκια  Doritos – Συναγερμός στη Βρετανία cover image

Ανακαλούνται πατατάκια  Doritos – Συναγερμός στη Βρετανία

Όπως αναφέρει η σελίδα cibum.gr ,οι Αρχές στη Βρετανία εξέδωσαν επείγουσα ανάκληση για πατατάκια Doritos λόγω κινδύνου για την υγεία. Πρόκειται για τα…

διάβασε περισσότερα
Έχετε προβλήματα με τα μάτια σας; Tρώτε μαύρη σοκολάτα. Δείτε γιατί; cover image

Έχετε προβλήματα με τα μάτια σας; Tρώτε μαύρη σοκολάτα. Δείτε γιατί;

Αν θέλετε να κάνετε ένα δώρο στον εαυτό σας, βάλτε στη ζωή σας την μαύρη σοκολάτα. Μπορεί να ωφελήσει σημαντικά (και) την…

διάβασε περισσότερα
Εγκρίθηκε το πρώτο φάρμακο για τη θεραπεία σοβαρών τροφικών αλλεργιών cover image

Εγκρίθηκε το πρώτο φάρμακο για τη θεραπεία σοβαρών τροφικών αλλεργιών

Ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που χρησιμοποιούταν προηγουμένως για τη θεραπεία του σοβαρού αλλεργικού άσθματος έγινε τώρα το πρώτο φάρμακο στις ΗΠΑ για τη…

διάβασε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΝΕΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

Title ad
Το Τμήμα Τροχαίας Λάρισας δώρησε δύο παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου στους γονείς δίδυμων κοριτσιών, ως τα πρώτα παιδιά που γεννήθηκαν στη Λάρισα το 2024 cover image

Το Τμήμα Τροχαίας Λάρισας δώρησε δύο παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου στους γονείς δίδυμων κοριτσιών, ως τα πρώτα παιδιά που γεννήθηκαν στη Λάρισα το 2024

Το Τμήμα Τροχαίας Λάρισας δώρισε την Πέμπτη 29 Φεβρουαρίου 2024, το πρωί, δύο παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου, στους γονείς δίδυμων κοριτσιών, ως τα…

διάβασε περισσότερα
Oρκίστηκε νέα ιατρός στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας cover image

Oρκίστηκε νέα ιατρός στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας

Στο πλαίσιο ενίσχυσης των υπηρεσιών της Παιδιατρικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας με ιατρικό προσωπικό, πραγματοποιήθηκε άλλη μία ορκωμοσία. Συγκεκριμένα, ο Διοικητής…

διάβασε περισσότερα
Πρόγραμμα εξορμήσεων Μαρτίου Ν.Υ  Γ.Ν.Λάρισας cover image

Πρόγραμμα εξορμήσεων Μαρτίου Ν.Υ Γ.Ν.Λάρισας

Το πρόγραμμα εξορμήσεων για τον Μάρτιο του 2024, ανακοίνωσε η Νοσηλευτική Υπηρεσία του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας. Το πρόγραμμα άρχισε από την Παρασκευή…

διάβασε περισσότερα
Η θεραπεία με CAR T λεμφοκύτταρα θεραπεύει 15 ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα cover image

Η θεραπεία με CAR T λεμφοκύτταρα θεραπεύει 15 ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα

Γερμανοί ερευνητές δημοσίευσαν πολύ πρόσφατα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό The New England Journal of Medicine εντυπωσιακές ανταποκρίσεις σε θεραπεία με CAR T…

διάβασε περισσότερα
51ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Σακχαρώδη Διαβήτη cover image

51ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Σακχαρώδη Διαβήτη

Η Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία – Πανελλήνια Ένωση Ενδοκρινολόγων (ΕΕΕ-ΠΕΕ) διοργανώνει το  51ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Σακχαρώδη Διαβήτη που θα πραγματοποιηθεί 10-13 Απριλίου…

διάβασε περισσότερα
Balkan Health & Safety at work – Thessaloniki Congress cover image

Balkan Health & Safety at work – Thessaloniki Congress

Το ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. διοργανώνει το πρώτο Διαβαλκανικό Συνέδριο για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία. Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, στο…

διάβασε περισσότερα
4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Αναπαραγωγικής Ιατρικής cover image

4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Αναπαραγωγικής Ιατρικής

Το 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Αναπαραγωγικής Ιατρικής, που οργανώνεται από την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής, θα πραγματοποιηθεί στις 08-10 Μαρτίου 2024, στο ξενοδοχείο Crowne Plaza. Το…

διάβασε περισσότερα
5η Νοσηλευτική Ημερίδα Κεντρικής Ελλάδος cover image

5η Νοσηλευτική Ημερίδα Κεντρικής Ελλάδος

H 5η Νοσηλευτική Ημερίδα Κεντρικής Ελλάδος, που διοργανώνει η Εταιρεία Κλινικής και Εργαστηριακής Έρευνας στην Ογκολογία, σε συνεργασία με την Ογκολογική Κλινική,…

διάβασε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

Title ad
ΒΛΑΜΗ ΜΑΡΙΑΝΤΖΕΛΑ | ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ – ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ, ΜΟΡΙΑΚΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ – ΓΕΝΕΤΙΣΤΗΣ cover image

ΒΛΑΜΗ ΜΑΡΙΑΝΤΖΕΛΑ | ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ – ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ, ΜΟΡΙΑΚΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ – ΓΕΝΕΤΙΣΤΗΣ

  Η Μαριάντζελα Βλάμη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Μοριακός Βιολόγος – Γενετιστής με εξειδίκευση στην Ιατρική Γενετική και κατεύθυνση τη Διατροφογενετική (Γονιδιωματική…

διάβασε περισσότερα
ΜΠΑΘΡΕΛΛΟΣ ΚΩΝ. ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ | ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ cover image

ΜΠΑΘΡΕΛΛΟΣ ΚΩΝ. ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ | ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Ο Ευστάθιος Κων. Μπαθρέλλος ειναι Γενικός Χειρουργός στην Αθήνα και λειτουργεί το ιδιωτικό του ιατρείο στην οδό Αστυδάμαντος 83. Τηλ. 2107291111 |…

διάβασε περισσότερα
ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ | ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΟΣ cover image

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ | ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΟΣ

Η Βασιλική Τριανταφύλλου είναι Γενική Ιατρός και έχει το ιδιωτικό της ιατρείο στην οδό Θηβών, αρ. 137, στο Περιστέρι, Αττικής. Τηλ.:2168081782  &…

διάβασε περισσότερα
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΧΑΤΖΑΚΗΣ | ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ – ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ cover image

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΧΑΤΖΑΚΗΣ | ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ – ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ

Ο ιατρός, Ιωάννης Παπαχατζάκης, είναι Παθολόγος – Εντατικολόγος και έχει το ιδιωτικό του ιατρείο, στη Γλυφάδα, στην οδό Μαραγκού, αρ. 16. Ωράριο…

διάβασε περισσότερα
Ενυδάτωση & Καθαρισμός Προσώπου cover image

Ενυδάτωση & Καθαρισμός Προσώπου

Αναζητάς αποτελεσματικό καθαρισμό χωρίς ερεθισμούς; περισσότερα…

διάβασε περισσότερα
Frezyderm Sensitive Red Skin cover image

Frezyderm Sensitive Red Skin

Η ευαισθησία σου, είναι ένα κομμάτι σου. Φρόντισε το καθημερινά με την εξειδικευμένη σειρά Sensitive Red Skin για το ευαίσθητο και ευαισθητοποιημένο…

διάβασε περισσότερα
Sensiteeth Kids Βρεφική & Παιδική Στοματική Υγιεινή cover image

Sensiteeth Kids Βρεφική & Παιδική Στοματική Υγιεινή

Η καλή στοματική φροντίδα από την παιδική ηλικία, θέτει τις βάσεις για γερά δόντια και ούλα και αργότερα, στην ενήλικη ζωή. Η…

διάβασε περισσότερα
Frezyderm Baby Oil cover image

Frezyderm Baby Oil

Απαλό σαν το χάδι της μαμάς, το μαλακτικό λάδι Baby Oil, για το καθημερινό μασαζάκι του βρέφους, προσφέρει προστασία και ανακούφιση από…

διάβασε περισσότερα