Top ad
Top ad
Πώς επηρεάζει ο Covid-19 την παιδική καρδιά article cover image

Πώς επηρεάζει ο Covid-19 την παιδική καρδιά

19|01|2022

Γράφει ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΟΥΣΗΣ

ΠΑΙΔΟΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

Όλες οι νεότερες ιατρικές οδηγίες όχι μόνο για την αντιμετώπιση, αλλά και για την παρακολούθηση ενός παιδιού που έχει νοσήσει.

Aπό τον χειμώνα του 2019 που ο Covid-19 μπήκε στη ζωή μας, πολλά ερωτήματα και ανησυχίες έχουν απασχολήσει τον ιατρικό, και όχι μόνο, κόσμο. Στο διάστημα που ακολούθησε μέχρι σήμερα, αρκετά από αυτά απαντήθηκαν, κάποια μένουν αναπάντητα, ενώ αναδύθηκαν και καινούργια.

Η επιστημονική κοινότητα έχει επιδοθεί σε μία πρωτοφανή κινητοποίηση, τη μεγαλύτερη στην ανθρώπινη ιστορία, για να μπορέσει να προσφέρει στους λαούς ικανή προφύλαξη και ασφαλή θεραπεία. Και είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι τα έχει καταφέρει σε σημαντικό βαθμό, μολονότι ακόμη πολλά μένουν να απαντηθούν.

Σημαντικές πληροφορίες έχουν συλλεχθεί και δημοσιευτεί σχετικά με τις βλάβες που προκαλεί ο Covid-19 στην καρδιά των ασθενών. Αρκετές από αυτές σχετίζονται με τις επιπτώσεις στην καρδιά των νεαρότερων ασθενών (βρεφών, παιδιών και εφήβων), μολονότι η γενική νοσηρότητα και η βαρύτητα της νόσησης στις ηλικίες αυτές είναι πολύ χαμηλότερες από αυτές του γενικού πληθυσμού και δη της τρίτης ηλικίας.

Τι ακριβώς προκαλεί;

Η βλάβη της καρδιάς από τον Covid-19 επιδεινώνει τα συμπτώματα, δυσχεραίνει την κλινική πορεία του ασθενούς και επιβαρύνει την τελική έκβαση και την πρόγνωση της νόσου. Ο ιός αυτός μπορεί να βλάψει την καρδιά με τρεις βασικά τρόπους: 1) Απευθείας βλάβη των μυοκαρδιακών κυττάρων (οξεία ιογενής μυοκαρδίτιδα), 2) αλλεργική αυτοάνοση βλάβη των μυοκαρδιακών κυττάρων (αυτοάνοση μυοκαρδίτιδα) και 3) βλάβη των αγγείων της καρδιάς (στεφανιαία αγγειίτιδα). Στις βλάβες αυτές μπορεί να προστεθεί -ή να προκληθεί και ανεξάρτητα- η φλεγμονή του υμένα που περιβάλει την καρδιά, του περικαρδίου (περικαρδίτιδα).

Η οξεία ιογενής μυοκαρδίτιδα από τον Covid-19 συμβαίνει στην οξεία φάση της νόσησης και αποτελεί στην πλειοψηφία των περιπτώσεων (>90%) μία από τις εκδηλώσεις του πολυσυστηματικού φλεγμονώδους συνδρόμου, που σπάνια μπορεί να προκαλέσει ο ιός στα παιδιά (Multisystem Inflammatory Syndrome of Childhood – MIS-C). Είναι βαριά κλινική κατάσταση και οι επιπτώσεις στην καρδιακή λειτουργία, που εξαρτώνται από την έκταση της βλάβης του μυοκαρδίου, περιλαμβάνουν συμπτώματα από απλό προκάρδιο πόνο μέχρι σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες ή πολύ σπάνια και θάνατο. Η βλάβη του μυοκαρδίου αποκαλύπτεται από τις συνήθεις καρδιολογικές εξετάσεις (κλινική εξέταση, ΗΚΓράφημα, Triplex καρδιάς, καρδιακά ένζυμα) και τεκμηριώνεται με τη μαγνητική καρδιάς, που αναδεικνύει και την έκταση των βλαβών. Στη γενική θεραπεία αντιμετώπισης της νόσου προστίθεται και η εκάστοτε απαραίτητη αγωγή για την αντιμετώπιση των καρδιακών εκδηλώσεων (καρδιοτονωτικά φάρμακα για την καρδιακή ανεπάρκεια, αντιαρρυθμικά για τις αρρυθμίες κ.ο.κ).

Η αυτοάνοση προσβολή του μυοκαρδίου, που είναι η συχνότερη επιπλοκή της λοίμωξης από Covid-19 στα παιδιά, συμβαίνει μετά την πέμπτη μέρα της οξείας νόσησης από τον Covid-19, έχει συνήθως ηπιότερες κλινικές εκδηλώσεις (σπανιότατα καταλήγει σε οξεία καρδιακή ανεπάρκεια) και οι βλάβες στο μυοκάρδιο είναι λιγότερο εκτεταμένες. Γίνεται αντιληπτή από ελαφρά συμπτώματα, όπως ο θωρακικός πόνος και το αίσθημα παλμών, επιβεβαιώνεται με την αύξηση των καρδιακών ενζύμων και τεκμηριώνεται με τη μαγνητική καρδιάς, που αναδεικνύει και την έκταση των βλαβών. Αντιμετωπίζεται με την κλασική αντιμετώπιση της νόσου και περιστασιακή αγωγή κατά των καρδιολογικών συμπτωμάτων.

Η βλάβη των αγγείων της καρδιάς (στεφανιαία αγγειίτιδα) θυμίζει την ανάλογη βλάβη της νόσου Kawasaki. Προκαλείται και στη συγκεκριμένη περίπτωση με αυτοάνοσο μηχανισμό και για τον λόγο αυτό συμβαίνει μετά την πέμπτη μέρα της νόσησης. Οι βλάβες στα στεφανιαία που έχουν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα συνίστανται σε απλή διάτασή τους στην οξεία φάση, χωρίς να έχουν αναφερθεί περιπτώσεις με μεγάλα ανευρύσματα. Στις περιπτώσεις αυτές, προστίθενται στην κλασική αντιμετώπιση αρχικά αντιφλεγμονώδη και στη συνέχεια αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα για μερικές εβδομάδες.

H περικαρδίτιδα από Covid-19 είναι συνήθως ήπια. Δεν έχουν αναφερθεί σοβαρές περικαρδίτιδες με μεγάλη ανάπτυξη υγρού που να εμποδίζει την καρδιακή λειτουργία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η περικαρδίτιδα υποχωρεί με την κλασική αντιμετώπιση της νόσου. Σπανιότερα, θα χρειαστεί ειδική αντιφλεγμονώδης αγωγή.

Συμπερασματικά, ο Covid-19 είναι ένας ιός που μπορεί να βλάψει την καρδιά των ασθενών. Οι βλάβες που προκαλεί είναι ηπιότερες από αυτές άλλων ιών (π.χ. Coxsackie), αλλά, σε συνδυασμό με τις βλάβες στα άλλα οργανικά συστήματα του ασθενούς, οι βλάβες αυτές μπορεί να καταστούν ιδιαίτερα κρίσιμες για την επιβίωσή του.

Τα αποτελέσματα των ερευνών για τις χρόνιες επιπτώσεις του ιού στην καρδιά των παιδιών δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, λόγω της πρόσφατης εμφάνισής του. Πάντως, θεωρείται σε γενικές γραμμές απαραίτητη η ανά τακτά χρονικά διαστήματα καρδιολογική παρακολούθηση των παιδιών που έχουν νοσήσει και έχουν υποστεί καρδιακή βλάβη. Η παρακολούθηση αυτή πρέπει να γίνεται σε βάθος ενός τουλάχιστον έτους από τη νόσηση.

Απομένει να διερευνηθούν περισσότερο οι μακροχρόνιες επιπτώσεις της νόσου. Σε εξαιρετικά σπάνιες (< 0,4 ‰) περιπτώσεις, ο εμβολιασμός κατά του Covid-19 έχει ενοχοποιηθεί για αυτοάνοση περικαρδίτιδα και ακόμη σπανιότερα μυοκαρδίτιδα. Δεν έχουν αναφερθεί περιστατικά οξείας μυοκαρδίτιδας ή/και στεφανιαίας αγγειίτιδας. Σε κάθε περίπτωση, οι βλάβες από τον εμβολιασμό ήταν ήπιας βαρύτητας και ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στην ειδική αγωγή.

Συνοψίζοντας:

1) ΝΑΙ. Ο Covid-19 μπορεί να βλάψει τις παιδικές καρδιές.

2) Ευτυχώς οι βλάβες που προκαλεί είναι συνήθως ήπιες έως μέτριες.

3) Εάν όμως συνδυαστούν με τις βλάβες του ιού σε άλλα όργανα, μπορεί να καταστούν θανατηφόρες.

4) Με τη σωστή αντιμετώπιση φαίνεται μέχρι στιγμής να είναι πλήρως αναστρέψιμες.

5) Οι βλάβες μπορεί να εμφανιστούν όψιμα, πολύ αργότερα από την οξεία νόσηση και για τον λόγο αυτό συστήνεται μακροχρόνια παρακολούθηση.

6) Οι βλάβες του εμβολιασμού στην παιδική καρδιά είναι τόσο σπάνιες και ήπιες που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ασήμαντες.

Σε γενικές γραμμές, θεωρείται απαραίτητη η ανά τακτά χρονικά διαστήματα καρδιολογική παρακολούθηση των παιδιών που έχουν νοσήσει και έχουν υποστεί καρδιακή βλάβη. Η παρακολούθηση αυτή πρέπει να γίνεται σε βάθος ενός τουλάχιστον έτους από τη νόσηση.

 

«ΤΑ ΑΠΟΤΕΛEΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝVΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡOΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ, ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΑΤΗΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΤΟΥ»

 

 

Share

ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Τι είναι η διαλειμματική νηστεία; cover image

ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Τι είναι η διαλειμματική νηστεία;

Η εξελικτική διαδικασία όλων των ζώων αλλά και του ανθρώπου έχει στηριχτεί σε πληθώρα μηχανισμών φυσιολογίας και συμπεριφοράς βάσει των οποίων έχει…

διάβασε περισσότερα
ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ – ΠΟΛΛΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠ΄ΟΣΑ ΝΟΜΙΖΕΤΕ! cover image

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ – ΠΟΛΛΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠ΄ΟΣΑ ΝΟΜΙΖΕΤΕ!

Αναμφίβολα η εξειδικευμένη ιατρική παρακολούθηση της εγκυμοσύνης και της γέννας εξαλείφει παθολογίες του παρελθόντος και ελαχιστοποιεί την πιθανότητα επιπλοκών. Είναι ωστόσο αυτό…

διάβασε περισσότερα
Γιατί ο παιδο-οφθαλμολογικός έλεγχος είναι τόσο σημαντικός; cover image

Γιατί ο παιδο-οφθαλμολογικός έλεγχος είναι τόσο σημαντικός;

Γράφει η Βασιλική Βασιλείου | Χειρουργός – Οφθαλμίατρος Τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας πολύ σπάνια θα παραπονεθούν για πρόβλημα όρασης στους γονείς…

διάβασε περισσότερα
Ρομποτική ολική αρθροπλαστική ισχίου cover image

Ρομποτική ολική αρθροπλαστική ισχίου

Περί υγείας από το ΙΑΣΩ Θεσσαλίας: Ο κ. Κωνσταντίνος Μακρίδης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, MD, MSc, PhD, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διευθυντής της Α΄ Ορθοπαιδικής Κλινικής…

διάβασε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΝΕΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

«Για ένα σύγχρονο Μουσείο Ιπποκράτη» cover image

«Για ένα σύγχρονο Μουσείο Ιπποκράτη»

Μετά από μια περίοδο συνεχόμενων περιορισμών λόγω πανδημίας, οι εκδηλώσεις αρχίζουν σιγά – σιγά να ξαναβρίσκουν τον ρυθμό τους και φυσικά να…

διάβασε περισσότερα
Νέες προσφορές από την I.S MEDICARE – No1 στα ιατρικά αναλώσιμα προϊόντα cover image

Νέες προσφορές από την I.S MEDICARE – No1 στα ιατρικά αναλώσιμα προϊόντα

Νέες μεγάλες προσφορές στα ιατρικά αναλώσιμα! Δείτε τους καταλόγους μας!                        …

διάβασε περισσότερα
Παρατημένο και επικίνδυνο το Κέντρο Υγείας Παλαμά cover image

Παρατημένο και επικίνδυνο το Κέντρο Υγείας Παλαμά

Το Κέντρο Υγείας Παλαμά στον ν. Καρδίτσας, είδε πρίν μερικούς μήνες το “φώς” της δημοσιότητας και συγκεκριμένα το Σεπτέμβριο του 2021 εξαιτίας…

διάβασε περισσότερα
Πλεύρης: Το Δημόσιο προσφεύγει κατά της Novartis και διεκδικεί αποζημίωση cover image

Πλεύρης: Το Δημόσιο προσφεύγει κατά της Novartis και διεκδικεί αποζημίωση

Ανοίγει ο δρόμος για την άσκηση αγωγής κατά της Novartis και την διεκδίκηση αποζημιώσεων, σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας, Θάνο Πλεύρη Η δήλωση του υπουργού: “Υλοποιώντας την…

διάβασε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΙΔΡΩΣΙΑ! cover image

ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΙΔΡΩΣΙΑ!

Γράφει η Σβίντζου Β. Νάντια | Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος Η υπεριδρωσία είναι η υπερβολική έκκριση ιδρώτα από τους εκκρίνεις ιδρωτοποιούς αδένες πέραν…

διάβασε περισσότερα
ΙΑΣΩ Θεσσαλίας: Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Η Προαγωγή της Σεξουαλικής Υγείας στον Ογκολογικό Ασθενή» cover image

ΙΑΣΩ Θεσσαλίας: Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Η Προαγωγή της Σεξουαλικής Υγείας στον Ογκολογικό Ασθενή»

Το  Σάββατο 14 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί η παράλληλη ζωντανή σύνδεση από το  ΙΑΣΩ Θεσσαλίας του Συνεδρίου με θέμα: «Η Προαγωγή της Σεξουαλικής Υγείας…

διάβασε περισσότερα
WEBINAR: ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΟΕΙΔΟΥΣ cover image

WEBINAR: ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΟΕΙΔΟΥΣ

Το ΙΑΣΩ Θεσσαλίας επιστρέφει με ένα ακόμη webinar σε συνέχεια της επιτυχημένης σειράς διαλέξεων μέσω διαδικτύου, στο πλαίσιο του Προγράμματος Επιστημονικών Εκδηλώσεων…

διάβασε περισσότερα
ΙΑΣΩ Θεσσαλίας :Συνέδριο με θέμα: «Η Προαγωγή της Σεξουαλικής Υγείας στον Ογκολογικό Ασθενή» cover image

ΙΑΣΩ Θεσσαλίας :Συνέδριο με θέμα: «Η Προαγωγή της Σεξουαλικής Υγείας στον Ογκολογικό Ασθενή»

Το ΙΑΣΩ Θεσσαλίας συμμετέχει ως χορηγός και ως Επιστημονικός Συνεργάτης, με ομιλίες συνεργατών ιατρών, στο Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Η Προαγωγή της…

διάβασε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

ΛΑΜΠΡΟΓΙΩΤΑ – ΜΟΤΣΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ | ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΟΣ – ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ cover image

ΛΑΜΠΡΟΓΙΩΤΑ – ΜΟΤΣΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ | ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΟΣ – ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ

Η κα Λαμπρογιώτα – Μότσιου Αναστασία είναι Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος με 2 εργαστήρια στη Λάρισα. Το 1ο εργαστήριο είναι στην οδό Καραολή…

διάβασε περισσότερα
ΑΝΔΡΟΒΙΤΣΑΝΕΑ ΠΕΓΚΥ | ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ cover image

ΑΝΔΡΟΒΙΤΣΑΝΕΑ ΠΕΓΚΥ | ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ

Η κα Πέγκυ Ανδροβιτσανέα είναι Οδοντίατρος με έδρα την Αθήνα στην οδό Ιωαννίνων 18.   Υπηρεσίες/Θεραπείες Εξειδικευμένη Προσθετική, Εφαρμογές Χειρουργικού LaserSoft tissue…

διάβασε περισσότερα
ΒΑΛΑΜΟΥΤΟΠΟΥΛΟΥ ΝΑΤΑΛΙΑ – ΕΛΕΝΗ | ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ – ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ cover image

ΒΑΛΑΜΟΥΤΟΠΟΥΛΟΥ ΝΑΤΑΛΙΑ – ΕΛΕΝΗ | ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ – ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

Η κα Βαλαμουτοπούλου Ναταλία – Ελένη, είναι Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια και έχει την έδρα της στον Βόλο στην οδό Ροζού 114. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ…

διάβασε περισσότερα
ΑΧΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ | ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ cover image

ΑΧΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ | ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ

Ο κ. Κυριάκος Αχυρόπουλος, είναι Οδοντίατρος με έδρα την Λάρισα και έχει το ιδιωτικό του ιατρείο στην οδό Ηρώων Πολυτεχνείου 113-115. ΑΧΥΡΟΠΟΥΛΟΣ…

διάβασε περισσότερα
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad