Top ad
Top ad
Πώς τελειώνει μια πανδημία; Τι είναι το ιατρικό και το κοινωνικό τέλος; Τι τέλος θα έχει η Covid-19; article cover image

Πώς τελειώνει μια πανδημία; Τι είναι το ιατρικό και το κοινωνικό τέλος; Τι τέλος θα έχει η Covid-19;

09|10|2020

Κλεοπατρα Ζουμπουρλη

Eπιμέλεια medlabnews.gr

Μια πανδημία ή μια επιδημία μπορεί να τελειώσει με περισσότερους από ένα τρόπους, όπως δείχνει η ιστορία, και το ερώτημα -που αφορά και την τωρινή Covid-19- είναι ποιος αποφασίζει το τέλος της κρίσης και κατά πόσο όλοι συμφωνούν σε αυτό.

Ο κάθε ιός έχει τρεις μοίρες, συμπληρώνει, όταν καλείται από τη φύση να διασχίσει το φράγμα των ειδών και να μολύνει τους ανθρώπους για να επιβιώσει. Η πρώτη είναι αδιέξοδη. Η λύσσα, για παράδειγμα, θα μολύνει ένα άτομο και δεν μπορεί να πάει πιο πέρα… 

Η δεύτερη είναι να προκαλέσουν πανδημίες και ξαφνικά να επιστρέψουν από εκεί που ήρθαν. Ο Εμπολα, που μεταδόθηκε από τους πιθήκους ή τις νυχτερίδες στους ανθρώπους, είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. 

Η τρίτη είναι ότι η νόσος δεν μπορεί να εξαλειφθεί και παραμένει ενδημική, όπως ο ιός HIV. 

Οι ιστορικοί επισημαίνουν ότι συνήθως σε μια πανδημία υπάρχει είτε ένα ιατρικό είτε ένα κοινωνικό τέλος και αυτά τα δύο κατ’ ανάγκη δεν συμβαδίζουν. Η συνέπεια είναι ότι μπορεί να δημιουργηθεί ένταση ανάμεσα στους επιστήμονες και σε ένα μέρος των πολιτών.

Το ιατρικό τέλος συμβαίνει, όταν τα νέα κρούσματα και οι θάνατοι σταδιακά εξαφανίζονται χωρίς να αναζωπυρώνονται. 

Το κοινωνικό τέλος συμβαίνει, όταν ο φόβος της λοίμωξης εξαφανίζεται μεταξύ των ανθρώπων. Δυστυχώς, το δεύτερο μπορεί να συμβεί πριν το πρώτο. 

Με άλλα λόγια, ένα τέλος μπορεί να ανακηρυχθεί πρόωρα όχι επειδή πράγματι η λοιμώδης νόσος έχει εξαφανιστεί, αλλά επειδή οι άνθρωποι κουράστηκαν να ζουν φοβισμένοι και επειδή συνήθισαν να ζουν με τη νόσο.

“Όταν οι άνθρωποι ρωτάνε ‘πότε επιτέλους θα τελειώσει όλο αυτό;’, αναρωτιούνται για το κοινωνικό τέλος”, δήλωσε στους “Τάιμς της Νέας Υόρκης” ο ιστορικός της ιατρικής δρ Τζέρειμ Γκριν του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς.

Αυτό φαίνεται ήδη να συμβαίνει σε διάφορες χώρες. Όπως λέει ο ιστορικός του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ ‘Αλαν Μπραντ, “βλέπουμε στη διαμάχη για το άνοιγμα της οικονομίας ότι πολλά ερωτήματα σχετικά με το αποκαλούμενο τέλος δεν αφορούν ιατρικά και θέματα δημόσιας υγείας, αλλά κοινωνικοπολιτικές διαδικασίες”.

“Το τέλος μπορεί να είναι πολύ, πολύ ταραγμένο… Για ποιον τελειώνει μια επιδημία και ποιος θα το πει αυτό;”, αναρωτήθηκε η ιστορικός του βρετανικού Πανεπιστημίου του Έξετερ Ντόρα Βάργκα.

Πανώλη, ευλογιά και γρίπη

Η βουβωνική πανώλη, που προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis (το οποίο ζει σε ψύλλους που ζουν σε τρωκτικά) και η οποία μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων όχι μόνο μέσω μολυσμένων ζώων αλλά και μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων, είχε τρία μεγάλα κύματα: την εποχή του Ιουστινιανού τον 6ο αιώνα, τον Μεσαίωνα (14ος αιώνας) όταν έμεινε γνωστή ως “Μαύρος Θάνατος” (σκοτώνοντας σχεδόν τον μισό πληθυσμό της Κίνας από όπου προήλθε, καθώς και το ένα τρίτο των κατοίκων της Ευρώπης) και την πανδημία στο τέλος του 19ου αιώνα και στην αρχή του 20ού αιώνα.

Μέχρι σήμερα δεν είναι ξεκάθαρο πώς δόθηκε ένα τέλος στην πανώλη. Μερικοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο κρύος καιρός σκότωσε τους ψύλλους ξενιστές του φονικού βακτηρίου (όμως αυτό δεν εμπόδιζε την αερογενή μετάδοση), ενώ άλλοι ότι βοήθησε κάποια βιολογική αλλαγή στα τρωκτικά. Μια τρίτη υπόθεση είναι ότι το βακτήριο εξελίχθηκε σε λιγότερο θανατηφόρο και μια άλλη πιθανότητα είναι ότι τα δραστικά μέτρα των ανθρώπων (π.χ. κάψιμο ολόκληρων χωριών και γειτονιών στην Ινδία) έβαλε ένα “φρένο” στην εξάπλωση του. Πάντως -ας το θυμόμαστε αυτό- η πανώλη δεν έχει εξαφανιστεί τελείως και κατά καιρούς αναφέρονται σπάνια περιστατικά μόλυνσης ανθρώπων, τα οποία θεραπεύονται αποτελεσματικά με αντιβιοτικά και δεν γίνονται εστίες μετάδοσης.

Η άλλη μεγάλη “κατάρα” της ανθρωπότητας, η ευλογιά, που εμφανίστηκε σε απανωτά επιδημικά κύματα κατά τα τελευταία τουλάχιστον 3.000 χρόνια και η οποία σκότωνε περίπου το 30% των αρρώστων, είχε σαφές ιατρικό τέλος. Θεωρείται όμως μάλλον ειδική περίπτωση, επειδή υπάρχει πια αποτελεσματικό εμβόλιο που παρέχει προστασία εφ’ όρου ζωής, ενώ ο ιός που την προκαλεί (Variola minor) δεν έχει ζώο ξενιστή, συνεπώς αν η νόσος εξαφανιστεί στους ανθρώπους, δεν μπορεί να βρει καταφύγιο στο ζωικό βασίλειο. Επίσης τα συμπτώματα της είναι τόσο χαρακτηριστικά, που η λοίμωξη είναι προφανής (χωρίς ασυμπτωματικούς φορείς) και άρα εύκολο να μπουν σε καραντίνα όλα τα κρούσματα και να γίνει ιχνηλάτηση επαφών. Ο τελευταίος άνθρωπος που μολύνθηκε από ευλογιά στον κόσμο, ήταν το 1977 ένας Σομαλός μάγειρας νοσοκομείου, ο οποίος πέθανε τελικά από ελονοσία το 2013.</P>

Η “ισπανική γρίπη” εν μέσω Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία εκτιμάται ότι σκότωσε τουλάχιστον 50 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, ιδίως νέους και μεσήλικες (αντίθετα με τον κορονοϊό που “προτιμά” ηλικιωμένους), είχε κυρίως κοινωνικό και όχι ιατρικό τέλος. Ο “μεγάλος πόλεμος” είχε μόλις τελειώσει, οι άνθρωποι ήθελαν να κάνουν μια νέα αρχή, μια νέα εποχή άρχιζε για την ανθρωπότητα και όλοι ήθελαν να αφήσουν πίσω τους τον εφιάλτη τόσο των χαρακωμάτων όσο και της γρίπης. Μέσα στον 20ό αιώνα ακολούθησαν και άλλες λιγότερο σοβαρές πανδημίες γρίπης, με χειρότερη εκείνη του 1968, με επίκεντρο το Χονγκ Κονγκ, όταν περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι πέθαναν παγκοσμίως, κυρίως άνω των 65 ετών. Εκείνος ο ιός ακόμη κυκλοφορεί ως εποχική γρίπη.

Και το τέλος της Covid-19;

Τι θα συμβεί με την Covid-19; Οι ιστορικοί θεωρούν πιθανό ότι θα τελειώσει κοινωνικά, προτού τελειώσει ιατρικά. Αρκετοί άνθρωποι, μπορεί να έχουν μπουχτίσει από τους περιορισμούς, ώστε θα ανακηρύξουν το τέλος της πανδημίας, παρόλο που ο κορονοϊός SARS-CoV-2 θα συνεχίσει να “σιγοκαίει” μεταξύ του πληθυσμού. Και το κοινωνικό τέλος ίσως έλθει πριν καν βρεθεί αποτελεσματικό εμβόλιο ή αντι-ιική θεραπεία.

“Νομίζω πως υπάρχει αυτό το κοινωνικό ψυχολογικό ζήτημα της εξάντλησης και της δυσφορίας. Μπορεί να φθάσουμε σε μια στιγμή που οι άνθρωποι απλώς θα πουν: Αρκετά, μου αξίζει να επιστρέψω στην κανονική ζωή μου”, δήλωσε η ιστορικός Ναόμι Ρότζερς του Πανεπιστημίου Γιέηλ.

Και αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει τώρα π.χ. σε μερικές πολιτείες των ΗΠΑ που βιάζονται να άρουν τα περιοριστικά μέτρα, λες και ο κορονοϊός έχει πια εξαφανιστεί, με αποτέλεσμα να αψηφούν τις προειδοποιήσεις των αρχών δημόσιας υγείας ότι κάτι τέτοιο είναι πρόωρο. Αλλά καθώς η ψυχολογική διάσταση έρχεται να “δέσει” με την οικονομική καταστροφή λόγω του lockdown, οι ιστορικοί θεωρούν πιθανό ότι ολοένα περισσότεροι άνθρωποι θα είναι πρόθυμοι να πουν “αρκετά έως εδώ”.

“Υπάρχει ένα είδος σύγκρουσης τώρα”, σύμφωνα με τη Ρότζερς, καθώς οι αρχές δημόσιας υγείας και οι επιστήμονες έχουν ως στόχο ένα ιατρικό τέλος, αλλά αρκετοί πολίτες προτιμούν ένα κοινωνικό τέλος. Ο προσδιορισμός του τέλος της τωρινής πανδημίας, σύμφωνα με τον Μπραντ, “θα είναι μια μακρά και δύσκολη διαδικασία”.

Share

Σχόλια

Εγγραφή
Ειδοποίησέ με για
guest
0 Σχόλια
Σχόλια γραμμής
Δες όλα τα σχόλια

ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

Title ad
Σακχαρώδης Διαβήτης cover image

Σακχαρώδης Διαβήτης

Στην εκπομπή, “Θέλω την υγεία μου” και τη Σάσα Αποστολοπούλου, μιλάνε για το θέμα του σακχαρώδη διαβήτη, ο Ενδοκρινολόγος, Ανδρέας Ριζούλης και…

διάβασε περισσότερα
Ινομυώματα μήτρας – Πλήρης οδηγός cover image

Ινομυώματα μήτρας – Πλήρης οδηγός

Σε 1 στις 250 γυναίκες, οι οποίες υποβάλλονται σε λαπαροσκοπική αφαίρεση ινομυωμάτων εντοπίζεται κακοήθεια. Στην περίπτωση αυτή η κατάτμηση του ινομυώματος επιδεινώνει…

διάβασε περισσότερα
Παιδί: Πώς επηρεάζει τις ορμόνες του το μπλε φως από τις οθόνες cover image

Παιδί: Πώς επηρεάζει τις ορμόνες του το μπλε φως από τις οθόνες

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι μπλε φως από τα smartphones και τα tablets μπορεί να οδηγήσει σε πρώιμη έναρξη της εφηβείας. Τα τελευταία…

διάβασε περισσότερα
Τι είναι η τεχνική Monovision; cover image

Τι είναι η τεχνική Monovision;

Monovision ή αλλιώς μονοόραση ονομάζουμε την τεχνική στην οποία ο ασθενής βλέπει χωρίς γυαλιά μακριά με το ένα μάτι και κοντά με…

διάβασε περισσότερα
Ανακαλούνται πατατάκια  Doritos – Συναγερμός στη Βρετανία cover image

Ανακαλούνται πατατάκια  Doritos – Συναγερμός στη Βρετανία

Όπως αναφέρει η σελίδα cibum.gr ,οι Αρχές στη Βρετανία εξέδωσαν επείγουσα ανάκληση για πατατάκια Doritos λόγω κινδύνου για την υγεία. Πρόκειται για τα…

διάβασε περισσότερα
Έχετε προβλήματα με τα μάτια σας; Tρώτε μαύρη σοκολάτα. Δείτε γιατί; cover image

Έχετε προβλήματα με τα μάτια σας; Tρώτε μαύρη σοκολάτα. Δείτε γιατί;

Αν θέλετε να κάνετε ένα δώρο στον εαυτό σας, βάλτε στη ζωή σας την μαύρη σοκολάτα. Μπορεί να ωφελήσει σημαντικά (και) την…

διάβασε περισσότερα
Εγκρίθηκε το πρώτο φάρμακο για τη θεραπεία σοβαρών τροφικών αλλεργιών cover image

Εγκρίθηκε το πρώτο φάρμακο για τη θεραπεία σοβαρών τροφικών αλλεργιών

Ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που χρησιμοποιούταν προηγουμένως για τη θεραπεία του σοβαρού αλλεργικού άσθματος έγινε τώρα το πρώτο φάρμακο στις ΗΠΑ για τη…

διάβασε περισσότερα
Προληπτική ανάκληση σοκολάτας Lacta – Oreo λόγω πιθανής παρουσίας ξένου σώματος cover image

Προληπτική ανάκληση σοκολάτας Lacta – Oreo λόγω πιθανής παρουσίας ξένου σώματος

Στην προληπτική ανάκληση, στην Ελλάδα, μεμονωμένης ποσότητας παρτίδων (OSK0934651, OSK0934652 και με ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από: 18/8/2024) του προϊόντος μπάρας σοκολάτας Oreo Lacta 37…

διάβασε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΝΕΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

Title ad
Ενημέρωση Ασφαλιστών στο  ΙΑΣΩ Θεσσαλίας  cover image

Ενημέρωση Ασφαλιστών στο  ΙΑΣΩ Θεσσαλίας 

Στο πλαίσιο της συνεχούς προσπάθειας του Ομίλου ΙΑΣΩ για προσαρμογή και αναβάθμιση της ολοκληρωμένης κάλυψης των αυξανόμενων  αναγκών υγείας κάθε ανθρώπου, τα…

διάβασε περισσότερα
Πώς θα λειτουργούν τα απογευματινά χειρουργεία cover image

Πώς θα λειτουργούν τα απογευματινά χειρουργεία

Με στόχο τη σταδιακή μείωση των εκατό και πλέον, χιλιάδων ασθενών που περιμένουν να χειρουργηθούν σε κάποιο δημόσιο νοσοκομείο, η ηγεσία του…

διάβασε περισσότερα
Έλον Μασκ: Ο πρώτος ασθενής με τσιπ «τηλεπάθειας» κινεί το ποντίκι με τη σκέψη cover image

Έλον Μασκ: Ο πρώτος ασθενής με τσιπ «τηλεπάθειας» κινεί το ποντίκι με τη σκέψη

Ο πρώτος ασθενής στον οποίο εμφυτεύτηκε το εγκεφαλικό τσιπ της Neuralink έχει αναρρώσει από την επέμβαση και έχει αρχίσει να κινεί τον…

διάβασε περισσότερα
Μικροπλαστικά ανιχνεύονται πλέον στον πλακούντα «όλων των εγκύων cover image

Μικροπλαστικά ανιχνεύονται πλέον στον πλακούντα «όλων των εγκύων

Μικροσκοπικά κομμάτια πλαστικού βρέθηκαν και στους 62 πλακούντες που εξετάστηκαν στις ΗΠΑ. Οι ερευνητές ανησυχούν για πιθανές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων…

διάβασε περισσότερα
5η Νοσηλευτική Ημερίδα Κεντρικής Ελλάδος cover image

5η Νοσηλευτική Ημερίδα Κεντρικής Ελλάδος

H 5η Νοσηλευτική Ημερίδα Κεντρικής Ελλάδος, που διοργανώνει η Εταιρεία Κλινικής και Εργαστηριακής Έρευνας στην Ογκολογία, σε συνεργασία με την Ογκολογική Κλινική,…

διάβασε περισσότερα
Ημερίδα: Η φαρμακολογία της επιληψίας στη σύγχρονη επιληπτολογία cover image

Ημερίδα: Η φαρμακολογία της επιληψίας στη σύγχρονη επιληπτολογία

Σημαντικά θέματα που αφορούν τη φαρμακολογία της επιληψίας στη σύγχρονη επιληπτολογία περιλαμβάνονται στο επιστημονικό πρόγραμμα της ημερίδας που διοργανώνει ο Πανελλήνιος Επιστημονικός Σύλλογος κατά της Επιληψίας…

διάβασε περισσότερα
30η Επιστημονική Ημερίδα «Επίκαιρα θέματα στην Παιδιατρική» cover image

30η Επιστημονική Ημερίδα «Επίκαιρα θέματα στην Παιδιατρική»

Η 30η Επιστημονική Ημερίδα «Επίκαιρα θέματα στην Παιδιατρική» η οποία διοργανώνεται από την Ακαδημία Εκπαίδευσης και Έρευνας στην Παιδιατρική και τη Β…

διάβασε περισσότερα
9th Athens Elbow Course cover image

9th Athens Elbow Course

Το 9th Athens Elbow Course, θα πραγματοποιηθεί στο Κτήριο «ΑΚΙΣΑ», στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» στις 11-13 Οκτωβρίου 2024. Για μία ακόμη χρονιά, η Οργανωτική Επιτροπή υπόσχεται να…

διάβασε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

Title ad
ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ | ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΟΣ cover image

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ | ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΟΣ

Η Βασιλική Τριανταφύλλου είναι Γενική Ιατρός και έχει το ιδιωτικό της ιατρείο στην οδό Θηβών, αρ. 137, στο Περιστέρι, Αττικής. Τηλ.:2168081782  &…

διάβασε περισσότερα
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΧΑΤΖΑΚΗΣ | ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ – ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ cover image

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΧΑΤΖΑΚΗΣ | ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ – ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ

Ο ιατρός, Ιωάννης Παπαχατζάκης, είναι Παθολόγος – Εντατικολόγος και έχει το ιδιωτικό του ιατρείο, στη Γλυφάδα, στην οδό Μαραγκού, αρ. 16. Ωράριο…

διάβασε περισσότερα
Ιωάννης Αρβανιτάκης | Ψυχολόγος cover image

Ιωάννης Αρβανιτάκης | Ψυχολόγος

Ο Ιωάννης Αρβανιτάκης, είναι Ψυχολόγος και έχει το γραφείο του, στην Αθήνα, στην οδό Ηλίου, αρ. 29. Τηλ: 2121009166 & 6946225305 | Email:iarvanitakis.psy@hotmail.com …

διάβασε περισσότερα
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ | ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ cover image

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ | ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ

Ο ιατρός, Αλέξανδρος Τσαρούχας, είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός και έχει το ιδιωτικό του ιατρείο στα Τρίκαλα, στην οδό Κονδύλη & Σωκράτους 10. Τηλ:…

διάβασε περισσότερα
Ενυδάτωση & Καθαρισμός Προσώπου cover image

Ενυδάτωση & Καθαρισμός Προσώπου

Αναζητάς αποτελεσματικό καθαρισμό χωρίς ερεθισμούς; περισσότερα…

διάβασε περισσότερα
Frezyderm Sensitive Red Skin cover image

Frezyderm Sensitive Red Skin

Η ευαισθησία σου, είναι ένα κομμάτι σου. Φρόντισε το καθημερινά με την εξειδικευμένη σειρά Sensitive Red Skin για το ευαίσθητο και ευαισθητοποιημένο…

διάβασε περισσότερα
Sensiteeth Kids Βρεφική & Παιδική Στοματική Υγιεινή cover image

Sensiteeth Kids Βρεφική & Παιδική Στοματική Υγιεινή

Η καλή στοματική φροντίδα από την παιδική ηλικία, θέτει τις βάσεις για γερά δόντια και ούλα και αργότερα, στην ενήλικη ζωή. Η…

διάβασε περισσότερα
Frezyderm Baby Oil cover image

Frezyderm Baby Oil

Απαλό σαν το χάδι της μαμάς, το μαλακτικό λάδι Baby Oil, για το καθημερινό μασαζάκι του βρέφους, προσφέρει προστασία και ανακούφιση από…

διάβασε περισσότερα
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad