Top ad
Top ad
Σπαστικότητα: Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται; article cover image

Σπαστικότητα: Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται;

26|03|2020

Γράφτηκε από  Βασίλειος Α. Ζέρρης, Αντιγόνη Παπαβασιλείου

 

Καθ. Βασίλειος Α. Ζέρρης, MD, MPH, MSc, FAANS,
Νευροχειρουργός,
Διευθυντής Παιδονευροχειρουργικού
Τμήματος ΙΑΣΩ Παίδων
Αντιγόνη Παπαβασιλείου, MD, PhD, FAAP,
Παιδονευρολόγος,
Υπεύθυνη Νευρολογικού
Τμήματος ΙΑΣΩ Παίδων

Τι είναι η Σπαστικότητα;

Ορίζεται επιστημονικά ως αυξημένη αντίσταση σε μια κίνηση η οποία επιβάλλεται έξωθεν και αυξάνεται με την ταχύτητα της κίνησης. Συνδυάζεται με αυξημένα τενόντια αντανακλαστικά και κλώνο.

Οι μύες έχουν μια φυσιολογική αντίσταση στην παθητική κίνηση. Αυτό ονομάζεται μυϊκός τόνος. Σπαστικότητα είναι η αύξηση αυτού του φυσιολογικού μυϊκού τόνου.

Η σπαστικότητα εξαρτάται από την ταχύτητα της κίνησης δηλαδή όσο πιο γρήγορη είναι η παθητική κίνηση τόσο μεγαλύτερη είναι η αντίσταση του μυός.

Πρακτικά αυτό σημαίνει πως η σπαστικότητα δημιουργεί μια αντίσταση στην παθητική κίνηση η οποία αυξάνεται καθώς η απόπειρα για έκταση του μυός αυξάνεται. Επομένως, γίνεται αντιληπτή σαν μια απώλεια του ελαστικού τμήματος του μυός.

Ο αυξημένος μυϊκός τόνος έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια του ελέγχου του κορμού και τη δυσκολία στην ενεργό κίνηση των μελών.

Που οφείλεται η Σπαστικότητα;

Η σπαστικότητα είναι ένα συνηθισμένο πρόβλημα σε άτομα με βλάβες ή διαταραχές του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.

Ως κλινικό εύρημα δηλώνει βλάβη ή διαταραχή στα τμήματα του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού τα οποία ελέγχουν την εκούσια κινητικότητα.

Η σπαστικότητα μπορεί να είναι εγκεφαλικής προελεύσεως (εγκεφαλική παράλυση, τραυματική εγκεφαλική βλάβη, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο κ.ά.) ή να είναι νωτιαίας προελεύσεως (τραυματική βλάβη του νωτιαίου μυελού, πολλαπλή σκλήρυνση κ.α).

Η παθογένεση της σπαστικότητας αποδίδεται στην αύξηση της διεγερσιμότητας των κατωτέρων κινητικών νευρώνων. Αυτό φαίνεται ως αύξηση των τενοντίων αντανακλαστικών κατά την κλινική εξέταση. Αυτό αποδίδεται σε μία μεταβολή στην ισορροπία των διεγερτικών και των ανασταλτικών ερεθισμάτων στους κινητικούς νευρώνες. Συγκεκριμένα, όταν τα ανασταλτικά ερεθίσματα μειώνονται τότε οι ενδιάμεσοι νευρώνες στέλνουν νευρικές ώσεις στους κατώτερους κινητικούς νευρώνες οι οποίοι γίνονται υπερεργικοί.

Η σπαστικότητα συνήθως συνοδεύεται και από άλλα σημεία κεντρικής κινητικής διαταραχής όπως, μυϊκή αδυναμία, έλλειψη συντονισμού, διαταραχή του εκλεκτικού ελέγχου των κινήσεων, εύκολη κόπωση κ.ά.

Μολονότι η σπαστικότητα εγκεφαλικής προελεύσεως και αυτή λόγω νωτιαίας βλάβης μοιράζονται πολλά κοινά κλινικά χαρακτηριστικά, η σπαστικότητα νωτιαίας προελεύσεως κυριαρχείται από συσπάσεις σε κάμψη οι οποίες είτε είναι αυθόρμητες είτε προκαλούνται από εξωγενή ή ενδογενή ερεθίσματα. Τα φαινόμενα αυτά, ωστόσο, είναι ασυνήθη στην σπαστικότητα εγκεφαλικής προελεύσεως.

Οι συνέπειες της Σπαστικότητας

Η σπαστικότητα δημιουργεί πρόβλημα στην κίνηση.

Όταν ο μυϊκός τόνος αυξάνεται οι μύες γίνονται σκληροί και δύσκαμπτοι και δεν αναπτύσσονται τα φυσιολογικά σχήματα της κίνησης. Αντιθέτως το παιδί δείχνει παθολογικά ή αντιρροπιστικά σχήματα κίνησης. Αυτό εμποδίζει την ανάπτυξη φυσιολογικής βάδισης αλλά και τη διατήρηση φυσιολογικής στάσης. Η παθολογική στάση στο κάθισμα και στην ορθοστάτηση προκαλεί την εμφάνιση συγκάψεων που τελικώς οδηγούν σε παραμορφώσεις, κατακλίσεις και πόνο.

Η αύξηση του μυϊκού τόνου δημιουργεί ποικίλα προβλήματα στον ασθενή. Για παράδειγμα, για το μη περιπατητικό παιδί, το κάθισμα είναι δύσκολο όταν υπάρχει αυξημένος τόνος στους προσαγωγούς και στους οπίσθιους μηριαίους. Το παιδί γλιστράει από την αναπηρική καρέκλα και δεν μπορεί να κάτσει σωστά. Δεν μπορεί να μεταφερθεί μέσα και έξω από το κρεβάτι από την αναπηρική πολυθρόνα ή από την μπανιέρα. Η υγιεινή του και το ντύσιμό του απαιτούν μεγαλύτερη προσπάθεια. Η περαιτέρω απώλεια της λειτουργικότητας έχει ως αποτέλεσμα οι γονείς και οι φροντιστές να δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ανάγκες του παιδιού τους.

Το περιπατητικό παιδί έχει δυσκολία να ξεκινήσει την κίνησή του, δεν μπορεί να φορέσει τους νάρθηκές του και η κίνησή του ενεργειακά γίνεται πολύ δύσκολη καθώς καταναλώνει πολλή ενέργεια για να κινήσει τους μύες του. Η σπαστικότητα επηρεάζει την αύξηση των μυών.

Η σπαστικότητα αρχικώς αναδεικνύεται με βράχυνση των μυών ενώ το παθητικό εύρος της κίνησης είναι πλήρες. Αργότερα όμως λόγω της ίνωσης αναπτύσσονται σκελετικές παραμορφώσεις και η άρθρωση μένει σε μια μόνιμη σύγκαμψη. Το πόσο γρήγορα αναπτύσσονται οι συγκάμψεις εξαρτάται από τη σοβαρότητα της σπαστικότητας και από τους μύες οι οποίοι την παρουσιάζουν, δηλαδή οι συγκάμψεις εμφανίζονται ταχύτερα σε κάποιες μυϊκές ομάδες. Οι μύες χρειάζονται να διατείνονται παθητικά όταν το παιδί είναι σε ηρεμία και όταν αυτό δεν γίνεται υπάρχει πτωχή ανάπτυξη των μυών.

Η ανάπτυξη των οστών επηρεάζεται από την παθολογικά αυξημένη αντίσταση των βραχέων (σπαστικών) μυών και τα αυξανόμενα οστά γρήγορα παραμορφώνονται από την υφιστάμενη και συνεχιζόμενη τάση. Η μη αντιμετωπιζόμενη σπαστικότητα προκαλεί παθολογική συστροφή των μακρών οστών και οστικές παραμορφώσεις.

Από την άλλη πλευρά η σπαστικότητα έχει κάποιες θετικές συνέπειες.

Αυξάνει λιγάκι την ικανότητα του παιδιού να υποστηρίξει το βάρος του αντίθετα στην βαρύτητα. Το παιδί που έχει αυξημένο τόνο στους εκτείνοντες του κορμού, μπορεί να σταθεί και να κάει κάποια βήματα. Επίσης, η σπαστικότητα μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της τροφικότητας των μυών και της πυκνότητας των οστών.

Αντιμετώπιση της Σπαστικότητας

Η αντιμετώπιση της σπαστικότητας είναι σημαντική διότι εάν δεν αναχαιτισθεί επιπλέκεται από περαιτέρω προβλήματα όπως πόνο, μυϊκούς σπασμούς, ανάπτυξη συγκάμψεων και παραμορφώσεων οι οποίες περιορίζουν περαιτέρω την κινητικότητα του ασθενούς και οδηγούν σε περαιτέρω περιορισμό της λειτουργικότητας.

Λόγω της σοβαρότητας των δευτερογενών αυτών διαταραχών, η αντιμετώπιση της σπαστικότητας με ποικίλους τρόπους βρίσκεται πάντα στο προσκήνιο.

Διάφορες μέθοδοι θεραπείας εφαρμόζονται προς ανακούφιση της σπαστικότητας όπως, η φυσιοθεραπεία, φάρμακα από το στόμα καθώς επίσης και τοπικές εγχύσεις αλλαντικής τοξίνης εντός των σπαστικών μυών.

Εδώ και αρκετά χρόνια μια νευροχειρουργική επέμβαση, οι οπίσθιες εκλεκτικές ριζοτομές, αναδείχθηκε ως μια μέθοδος που μπορεί να έχει σημαντική επιτυχία σε μία υπο-ομάδα ασθενών με σπαστικότητα, υπό την προϋπόθεση ότι θα γίνει σωστή επιλογή των ασθενών.

Η αντιμετώπιση της σπαστικότητας έχει πολλαπλά θετικά αποτλέσματα για τους ασθενείς μας:

  1. Βοηθάει στην εκτέλεση δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής είτε από τον ασθενή ή από τους φροντιστές του, για παράδειγμα στο ντύσιμο, στην μεταφορά κ.α.
  2. Βοηθάει την υγιεινή του ίδιου του ασθενούς ή αυτήν που γίνεται από τον φροντιστή του. Ως αποτέλεσμα διατηρείται η υγεία του δέρματος και αποφεύγοντας λοιμώξεις.
  3. Μειώνεται η τάση για μυϊκές συσπάσεις και κλώνο οι οποίες οδηγούν είτε σε τραυματισμό είτε περιορίζουν τις δραστηριότητες του πάσχοντος.
  4. Ελαττώνεται ο πόνος που οφείλεται σε μυϊκές συσπάσεις και σε συγκάμψεις.
  5. Μειώνεται η εμφάνιση παθολογικών προτύπων στάσης και κίνησης όπως, η κακή ή η περίεργή θέση των μελών, διαταραχή του βαδίσματος κ.ά. Αυτές δημιουργούν πρόβλημα στον ασθενή από αισθητικής απόψεως, καθώς και περιορισμό της δραστηριότητας και της συμμετοχής του και τελικώς οδηγούν σε κακή ποιότητα ζωής.
  6. Περιορίζει τις αντιρροπιστικές στάσεις τόσο στα άκρα όσο και στην σπονδυλική στήλη με αποτέλεσμα να βοηθά στην πρόληψη παραμορφώσεων και στη μείωση της σκολίωσης.
  7. Βελτιώνει την κινητική λειτουργεία καθώς η μείωση της σπαστικότητας σε ορισμένες μυϊκές ομάδες επιτρέπει στους ανταγωνιστές να λειτουργήσουν με λιγότερη αντίσταση και να βελτιώσουν την ισχύ τους.
  8. Βελτιώνει την ανοχή στις ορθωτικές παρεμβάσεις οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν τη στάση και την κίνηση του ασθενούς.
  9. Επιτρέπει την αξιολόγηση και τη βελτίωση της κινητικότητας των αρθρώσεων, ειδικά αν υπάρχουν περιορισμοί σε αυτές.
  10. Βοηθά στην αποφυγή πολλαπλών ορθοπεδικών επεμβάσεων.

ΠΗΓΗ

Share

ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

Περιποίηση ευαίσθητης περιοχής: Όσα πρέπει να ξέρετε cover image

Περιποίηση ευαίσθητης περιοχής: Όσα πρέπει να ξέρετε

«Πώς καθαρίζω τη ευαίσθητη περιοχή μου σωστά και με ασφάλεια;» Μία ερώτηση που σας πέρασε έστω και μία φορά απ’ το μυαλό αλλά…

διάβασε περισσότερα
Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα στα παιδιά cover image

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα στα παιδιά

Ταλαιπωρεί πολλούς, αλλά η σωστή και έγκαιρη αντιμετώπισή της βελτιώνει την ποιότητα ζωής και την ευεξία των μικρών μας ασθενών. H αλλεργική…

διάβασε περισσότερα
Για σένα, για το χρόνο και τις επιλογές σου! Συντήρησε τη Γονιμότητά σου! cover image

Για σένα, για το χρόνο και τις επιλογές σου! Συντήρησε τη Γονιμότητά σου!

Στο Embryolab, Μονάδα Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, στη Θεσσαλονίκη, επενδύουμε στο μέλλον και τη νεότητα της γονιμότητας. Υποδεχόμαστε τις γυναίκες σε έναν γόνιμο διάλογο για…

διάβασε περισσότερα
Summer guide: Οδηγός «επιβίωσης» δέρματος και το βήμα που ξεχνάς cover image

Summer guide: Οδηγός «επιβίωσης» δέρματος και το βήμα που ξεχνάς

Για να «επιβιώσει» το δέρμα σου το καλοκαίρι, χρειάζεται και κάτι που ξεχνάς Για εσένα, το καλοκαίρι είναι περίοδος αναζωογόνησης, όμως η…

διάβασε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ / ΝΕΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

Λαμία: Μήνυση εναντίον του αστυνομικού που επιτέθηκε σε νοσηλεύτριες – Θ. Πλεύρης: Θα στηριχθούν απόλυτα cover image

Λαμία: Μήνυση εναντίον του αστυνομικού που επιτέθηκε σε νοσηλεύτριες – Θ. Πλεύρης: Θα στηριχθούν απόλυτα

Σοβαρό επεισόδιο μεταξύ συνοδού ασθενή και νοσηλευτών σημειώθηκε το βράδυ της Πέμπτης στο νοσοκομείο της Λαμίας. Ένας 44χρονος αστυνομικός, συνοδός ασθενούς της Παθολογικής Κλινικής, φέρεται…

διάβασε περισσότερα
ΚΑΘΑΡΙΣΑΝ ΤΟ Γ.Ν.ΛΑΡΙΣΑΣ ΑΠΟ ΑΧΡΗΣΤΑ ΥΛΙΚΑ cover image

ΚΑΘΑΡΙΣΑΝ ΤΟ Γ.Ν.ΛΑΡΙΣΑΣ ΑΠΟ ΑΧΡΗΣΤΑ ΥΛΙΚΑ

Το Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας «Κουτλιμπάνειο και Τριανταφύλλειο» προέβη στις απαιτούμενες ενέργειες και ολοκλήρωσε τις χρονοβόρες γραφειοκρατικές και μη διαδικασίες προκειμένου να αποσυρθεί…

διάβασε περισσότερα
Ξανθός: Αλλάζει αυθαίρετα και ατεκμηρίωτα η καταγραφή θανάτων Covid-19 cover image

Ξανθός: Αλλάζει αυθαίρετα και ατεκμηρίωτα η καταγραφή θανάτων Covid-19

Κάθε φορά που η πανδημία είναι σε έξαρση και ο παράδοξα υψηλός αριθμός ημερήσιων θανάτων φέρνει τη χώρα μας στη χειρότερη θέση…

διάβασε περισσότερα
ΠΛΕΥΡΗΣ: Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των θανάτων από Covid-19 cover image

ΠΛΕΥΡΗΣ: Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των θανάτων από Covid-19

Αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των θανάτων στις επιδημιολογικές εκθέσεις του ΕΟΔΥ για τον κορονοϊό, προανήγγειλε μιλώντας στην εκπομπή «Ώρα Ελλάδος», στην τηλεόραση του…

διάβασε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

1ο VISUS COURSE cover image

1ο VISUS COURSE

Η Ελληνική Εταιρεία Προγεννητικής Διάγνωσης και Θεραπείας του Εμβρύου και το Ιασώ, διοργανώνουν το 1ο VISUS COURCE 3D/4D. Tο 1ο VISUS COURSE που…

διάβασε περισσότερα
 26η Επιστημονική Εκδήλωση της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού cover image

 26η Επιστημονική Εκδήλωση της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού

Η 26η Επιστημονική Εκδήλωση της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού (ΕΜΕΔΙΠ) θα πραγματοποιηθεί στις 09-11 Σεπτεμβρίου 2022 στην Πρέβεζα, στο Ξενοδοχείο Margarona Royal, με την τήρηση των κανόνων…

διάβασε περισσότερα
9ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπερήχων στη Μαιευτική και Γυναικολογία cover image

9ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπερήχων στη Μαιευτική και Γυναικολογία

Tο 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπερήχων στη Μαιευτική και Γυναικολογία, θα πραγματοποιηθεί στις 2-4 Σεπτεμβρίου 2022 στα Ιωάννινα. Θα προηγηθούν την 1η Σεπτεμβρίου δυο…

διάβασε περισσότερα
5ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο Μαιευτικής και Γυναικολογίας cover image

5ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο Μαιευτικής και Γυναικολογίας

Η Ένωση Μαιευτήρων Γυναικολόγων Ελλάδος σε συνεργασία με το Βρετανικό Βασιλικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (RCOG) και την Ελληνική Αντιπροσωπεία του Κολλεγίου…

διάβασε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ|ΔΕΣ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

ΑΣΤΑΡΑΣ Ν. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ cover image

ΑΣΤΑΡΑΣ Ν. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ

Dr. ΑΣΤΑΡΑΣ Ν. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ, MD-PhD ΕΙΔΙΚΟΣ ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ – ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Γενεύης Ελβετίας (UNIGE) Τ. Επιμελητής Ογκολογικής Κλινικής Παν/κου Νοσοκ. Γενεύης (HUG)…

διάβασε περισσότερα
ΠΙΝΝΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ cover image

ΠΙΝΝΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ

Εάν θέλετε να ακολουθήσετε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, να αλλάξετε τις διατροφικές σας συνήθειες και να χάσετε βάρος τότε το διαιτολογικό…

διάβασε περισσότερα
ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΕΥΔΟΚΙΑ – The Nutri Hub cover image

ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΕΥΔΟΚΙΑ – The Nutri Hub

Οι παλιές αυστήρες και περιοριστικές δίαιτες δεν δουλεύουν! Σίγουρα έχετε βιώσει την απογοήτευση που συνεπάγεται η προσπάθεια να ακολουθήσετε μια αυστηρή δίαιτα…

διάβασε περισσότερα
ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΝΑ cover image

ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΝΑ

Στο Φysioθerapy στις Αλυκές Βόλου, θα λάβετε περίθαλψη και φυσικοθεραπεία από την ίδια την ιδιοκτήτρια Ελίνα Αντωνίου, από το πρώτο μέχρι και…

διάβασε περισσότερα
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad
Side ad